OSGB ile Çalışmak Zorunlu mu? 2026 Güncel Rehber

OSGB ile çalışmak zorunlu mu sorusu, 2026 yılında işverenlerin en çok araştırdığı iş sağlığı ve güvenliği başlıkları arasında yer alıyor.

Burada en kritik ayrım şudur: Her işyerinin mutlaka bir OSGB ile çalışması gerekmez; fakat iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmesi çoğu işyeri için zorunludur.

Yani mesele OSGB adı değil, İSG hizmetinin nasıl ve hangi modelle sağlandığıdır.

Bu rehberde OSGB zorunluluğunun ne anlama geldiği, hangi işyerlerinin hangi modeli değerlendirmesi gerektiği ve sürecin 2026 itibarıyla nasıl planlanmasının daha doğru olduğu detaylı şekilde ele alınmaktadır.

OSGB nedir?

OSGB, yani Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunmak üzere yetkilendirilmiş yapıdır.

Bu yapı üzerinden iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerekli durumlarda diğer sağlık personeli hizmetleri sağlanabilir.

OSGB, işverenin yükümlülüğünü ortadan kaldıran sihirli kutu değildir. Hizmet alınsa bile asıl sorumluluk işverendedir.

Bu ayrım bilinmediğinde işletmeler, hizmet alımını yükümlülüğün devri gibi yorumlayabiliyor. O yorum da gevşek ve riskli.

OSGB ile çalışmak gerçekten zorunlu mu?

Doğrudan ve net cevap: Her işyeri için OSGB ile çalışmak zorunlu değildir.

Zorunlu olan şey, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesidir. Bu hizmetler işyerinin kendi bünyesinde sağlanabiliyorsa OSGB mecburi olmayabilir.

İşyerinde uygun yapı, yetkin personel ve doğru görevlendirme yoksa dışarıdan OSGB hizmeti almak pratik ve çoğu zaman gerekli hale gelir.

Yani “OSGB zorunlu mu” sorusunun gerçek cevabı, “işyeri İSG hizmetini başka nasıl ve ne kadar doğru yürütebiliyor” sorusunun içinde saklıdır.

Hangi durumlarda OSGB tercih edilir?

Birçok işyeri için OSGB, özellikle küçük ve orta ölçekli yapılarda en uygulanabilir modeldir.

İçeride tam zamanlı veya kısmi zamanlı uygun profesyonel yapı kurmak zor olduğunda OSGB üzerinden hizmet almak daha pratik hale gelir. Düzenli raporlama, planlama ve mevzuat takibi de bu modelin avantajları arasında yer alır.

Özellikle ofisler, mağazalar, eğitim kurumları, klinikler, atölyeler ve çok lokasyonlu hizmet işletmelerinde OSGB modeli sık tercih edilir.

• İçeride uygun İSG kadrosu yoksa
• İşveren düzenli dış destekle süreci yönetmek istiyorsa
• Kayıt, takip ve raporlama tarafında sistem kurulması gerekiyorsa
• Şubeli veya dağınık operasyon yapısı bulunuyorsa

OSGB olmadan İSG hizmeti verilebilir mi?

Evet, belirli şartlar sağlandığında mümkündür.

İşveren, mevzuata uygun şekilde kendi bünyesinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirebilir. Bazı sınırlı durumlarda işveren veya işveren vekilinin belirli eğitimlerle bazı hizmetleri üstlenebilmesi de ayrıca değerlendirilir.

Fakat burada kritik nokta şudur: OSGB kullanmamak, yükümlülüğü azaltmaz. Sadece hizmet modelini değiştirir.

Birçok işletme bu ayrımı atlayıp “OSGB şart değilmiş” deyip tüm İSG tarafını boş bırakmaya çalışıyor. O da mevzuat yorumundan çok miskinlik masalı oluyor.

Az tehlikeli işyerlerinde OSGB şart mı?

Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için de otomatik olarak “OSGB gerekmez” demek doğru değildir.

Az tehlikeli işyerlerinde de iş sağlığı ve güvenliği hizmeti gerekliliği devam edebilir. Burada mesele OSGB adı değil, yükümlülüğün nasıl karşılandığıdır.

Küçük ofisler, danışmanlık firmaları, mağazalar ve benzeri işletmelerde iç yapı kurmak yerine OSGB üzerinden ilerlemek daha kolay olabilir. Bazı yapılarda ise farklı bir organizasyon daha mantıklı olabilir.

Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde neden daha kritik hale gelir?

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde İSG hizmeti daha yoğun ve daha dikkatli yürütülmek zorundadır.

Saha riskleri, ekipman kullanımı, fiziksel tehlikeler, maruziyetler ve operasyon temposu arttıkça İSG profesyonellerinin rolü daha görünür hale gelir. Bu nedenle OSGB ile çalışmak bu tür işyerlerinde çoğu zaman daha pratik bir seçenek olarak öne çıkar.

Yine de burada da ana mesele OSGB ismi değil, hizmetin eksiksiz yürümesidir.

Genel uygulamalar ile doğru yaklaşım arasındaki fark

Genel uygulamada birçok işveren konuyu yanlış yerden okur. “OSGB zorunlu değilmiş” cümlesini duyunca bunu “İSG hizmeti de şart değil” gibi yorumlar.

Doğru yaklaşım ise önce yükümlülüğü anlamak, sonra buna uygun modeli seçmektir. Yani önce mevzuat, sonra organizasyon, sonra uygulama gelir.

Genel uygulamalarda son dakika evrak toplama görülür. Doğru yöntemde risk, sağlık gözetimi, eğitim ve kayıt düzeni en baştan planlanır.

OSGB mi, iç görevlendirme mi, karma model mi?

Her işletme için tek doğru model yoktur. Yapı, çalışan sayısı, tehlike sınıfı, lokasyon sayısı ve operasyon düzeni farklıdır.

Bazı işyerlerinde OSGB üzerinden hizmet almak daha verimlidir. Bazılarında iç görevlendirme daha hızlı karar almayı sağlar. Bazı işletmeler ise karma modelle ilerler.

Karar verilirken yalnızca fiyat değil; sürdürülebilirlik, iletişim hızı, saha takibi ve kayıt disiplini birlikte değerlendirilmelidir.

Model	Avantaj	Dikkat Edilecek Nokta
OSGB hizmeti	Dış uzmanlık, düzenli takip, planlı süreç	Hizmet kapsamı açık tanımlanmalı
İç görevlendirme	Hızlı iç iletişim ve kuruma yakın takip	Yetkinlik ve süre planlaması doğru kurulmalı
Karma model	Esnek ve ihtiyaca göre uyarlanabilir yapı	Görev paylaşımı net olmalı

OSGB seçerken nelere dikkat edilir?

Yetki belgesi, hizmet kapsamı, iletişim düzeni ve sahaya yaklaşım ilk kontrol edilmesi gereken başlıklardır.

Sadece fiyat odaklı seçim yapmak, sonradan dağınık bir sürece yol açabilir. Hizmetin hangi sıklıkla verileceği, hangi kayıtların tutulacağı ve sorumluluk paylaşımının nasıl olacağı açık olmalıdır.

İyi görünen sunum ile işleyen sistem aynı şey değildir. Parlak broşür değil, düzenli süreç aranmalıdır.

• Yetkilendirme ve yasal uygunluk
• Hizmet kapsamının netliği
• İletişim ve erişilebilirlik
• Saha takibi ve dokümantasyon disiplini
• İşyeri yapısına uygun çözüm sunulması

OSGB ile çalışırken işverenin sorumluluğu biter mi?

Hayır, bitmez.

İşveren dışarıdan OSGB hizmeti alsa bile iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğunun merkezinde kalmaya devam eder. Hizmet alımı, sorumluluğu tamamen devretmek anlamına gelmez.

Bu yüzden işverenin süreci anlaması, kayıtları takip etmesi ve alınan hizmetin gerçekten uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmesi gerekir.

Yani “anlaştık, gerisini onlar halleder” yaklaşımı mevzuatın sevdiği bir numara değil.

OSGB ile çalışma süreci nasıl ilerler?

Süreç genellikle işyerinin mevcut durumunun analiz edilmesiyle başlar. Tehlike sınıfı, çalışan sayısı, faaliyet alanı ve mevcut İSG yapısı gözden geçirilir.

Ardından uygun hizmet modeli belirlenir, görev paylaşımı netleştirilir ve kayıt süreci planlanır. Sonraki adımda düzenli takip, ziyaret, sağlık gözetimi ve eğitim planı yürütülür.

Bu yapı kurulmadığında OSGB anlaşması yapılmış olsa bile hizmet parçalı kalabilir.

1. İşyerinin tehlike sınıfı ve çalışan yapısı değerlendirilir.
2. Uygun İSG hizmet modeli belirlenir.
3. Hizmet kapsamı ve sorumluluk paylaşımı netleştirilir.
4. Kayıt ve görevlendirme süreçleri tamamlanır.
5. Düzenli takip, eğitim ve saha kontrolleri yürütülür.

İşletmelerin sık yaptığı hatalar nelerdir?

En yaygın hata, OSGB ile çalışma zorunluluğu ile İSG yükümlülüğünü birbirine karıştırmaktır.

Bir diğer hata da yalnızca sözleşme yapılmasını yeterli görmek ve sahadaki uygulamayı ihmal etmektir. Evrak var diye sistem çalışıyor sanmak, tam klasik dosya fetişizmi.

Ayrıca bazı işyerleri faaliyet kodunu yanlış yorumlar, çalışan sayısını güncel takip etmez ya da şubeleri tek yapı gibi düşünür. Bu da tüm kurguyu gevşetir.

• OSGB zorunluluğu ile İSG yükümlülüğünü aynı sanmak
• Hizmet alımını sorumluluk devri gibi görmek
• Tehlike sınıfını yanlış değerlendirmek
• Çalışan sayısını güncel tutmamak
• Sadece evrak düzenine odaklanmak

Kadıköy ve İstanbul’daki işletmeler için neden yerel planlama önemlidir?

İstanbul’daki işletmeler için hız, iletişim ve erişilebilirlik pratikte ciddi fark yaratır.

Kadıköy, Eğitim Mahallesi, Söğütlüçeşme çevresi ve Anadolu Yakası’ndaki işletmelerde düzenli koordinasyon, yerinde takip ve net iletişim sürecin aksamasını azaltır.

Özellikle hizmet sektörü, ofis yapıları ve çok lokasyonlu işletmeler için yerel bağlamı bilen bir destek yapısı daha kontrollü ilerleme sağlar.

2026’da OSGB ile çalışma kararını verirken hangi sorular sorulmalı?

İşletmenin önce kendi durumunu dürüstçe analiz etmesi gerekir.

İçeride bu işi taşıyacak yapı var mı, tehlike sınıfı doğru mu, çalışan sayısı düzenli güncelleniyor mu, sağlık gözetimi ve saha takibi aksıyor mu gibi sorular net cevaplanmalıdır.

Bu sorular dürüst cevaplandığında OSGB ihtiyacı da daha net görünür. Aksi halde karar, bilgiyle değil tembellikle verilir.

• İçeride uygun profesyonel yapı bulunuyor mu?
• Tehlike sınıfı doğru belirlendi mi?
• Şube ve lokasyon yapısı süreci zorlaştırıyor mu?
• Sağlık gözetimi ve eğitim tarafı düzenli yürütülüyor mu?
• Dış destek, iç yapıya göre daha sürdürülebilir mi?

Sıkça Sorulan Sorular

OSGB ile çalışmak zorunlu mu?

Her işyeri için doğrudan OSGB ile çalışmak zorunlu değildir. Zorunlu olan, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesidir.

OSGB olmadan İSG hizmeti verilebilir mi?

Evet, belirli şartlarda işyeri kendi bünyesinde uygun görevlendirmelerle hizmeti yürütebilir. Burada mevzuata uygun organizasyon kurulması gerekir.

Az tehlikeli işyerlerinde OSGB şart mı?

Az tehlikeli işyerleri için de otomatik olarak “OSGB gerekmez” denilemez. Esas konu, yükümlülüğün hangi modelle karşılandığıdır.

OSGB ile anlaşınca işverenin sorumluluğu biter mi?

Hayır. OSGB’den hizmet alınsa bile işverenin iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu devam eder.

OSGB hangi hizmetleri sağlayabilir?

İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerekli durumlarda diğer sağlık personeli hizmetleri OSGB üzerinden sağlanabilir. Hizmet kapsamı sözleşmeye ve ihtiyaca göre netleştirilmelidir.

OSGB seçerken en çok neye dikkat edilmeli?

Yetki durumu, hizmet kapsamı, düzenli iletişim, saha takibi ve dokümantasyon disiplini temel değerlendirme başlıklarıdır.

Küçük işletmeler için OSGB daha mı mantıklıdır?

Birçok küçük ve orta ölçekli işletme için OSGB daha pratik olabilir. Yine de en doğru model, işyerinin yapısına göre belirlenmelidir.

OSGB ile iç görevlendirme arasında nasıl karar verilir?

Tehlike sınıfı, çalışan sayısı, operasyon yapısı, lokasyon sayısı ve kurum içi kapasite birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.

2026’da en sık yapılan yanlış yorum nedir?

OSGB zorunlu değil bilgisini, İSG hizmeti de zorunlu değil şeklinde yorumlamak en yaygın hatalardan biridir.