Kapalı alanlarda çalışma, iş güvenliğinin en kritik konularından biridir. Tanklar, menholler, kuyular, tüneller, silolar, depolar ve benzeri alanlarda gerçekleştirilen çalışmalar; çalışanların fark etmediği, gözle görünmeyen fakat saniyeler içinde ölümcül sonuçlar yaratabilen tehlikeler barındırır. Çoğu iş kazası “alan güvenli göründüğü için” gerekli kontroller yapılmadan başlanan çalışmalar sonucu gerçekleşir. Bu yazıda kapalı alanların neden yüksek riskli olduğunu, görünmeyen tehlikeleri ve bu risklerin nasıl yönetileceğini detaylarıyla ele alıyoruz.
Kapalı alanlar, doğal hava sirkülasyonu olmayan, giriş-çıkışın sınırlı olduğu ve tehlikeli gaz birikimine müsait alanlardır. Bu durum çalışanlar açısından üç temel risk oluşturur:
Normal hava yaklaşık %20,9 oksijen içerir. Bu oran %19’un altına düştüğünde çalışanlarda baş dönmesi, koordinasyon kaybı ve bilinç bulanıklığı başlar. %16’nın altında ise saniyeler içinde bayılma ve boğulma gerçekleşebilir.
Hidrojen sülfür, metan, karbon monoksit gibi gazlar renksiz ve kokusuz olabilir. Çalışan bunları fark etmeden alana girer ve birkaç nefeste zehirlenme gerçekleşir.
Dar ve sınırlı alanlarda hareket etmek zordur. Çalışan düşse, bayılsa veya sıkışsa kurtarma işlemi çok daha zor ve yavaştır.
Kapalı alana girmeden önce yapılması gereken en kritik işlem gaz ölçümüdür.
Bu ölçüm sırasıyla:
Oksijen seviyesi
Yanıcı gaz seviyesi
Zehirli gaz seviyesi
olarak yapılmalıdır.
Uygun ölçüm yapılmadan alana girmek, “görünmeyen bir tehlikenin içine yürümek” anlamına gelir.
Kapalı alanda çalışan bir personelin yanında mutlaka bir gözcü bulunmalıdır. Gözcü:
Alanın dışından sürekli iletişim kurar
Acil durumlarda çıkışın planını yönetir
Kurtarma ekipmanlarını hazır bulundurur
İçeri giren kişinin durumunu takip eder
Birçok ölümcül kazada gözcü bulunmadığı için çalışan fark edilmeden içeride hayatını kaybetmiştir.
Hangi alanların kapalı alan olduğu net şekilde belirtilmeli ve tabela ile işaretlenmelidir.
Her giriş öncesi sorumlu kişiler tarafından onaylanan bir izin formu hazırlanmalıdır.
Tripod sistemi
Düşüş durdurucu
Gaz ölçer
Hava beslemeli maske
Kurtarma halatı
tam donanımlı olmalıdır.
Kapalı alan eğitimi almamış personelin alana girmesi kesinlikle yasak olmalıdır.
Kapalı alan çalışmaları, doğru prosedürler ve eğitimle güvenli hâle getirilebilir. Bu süreçte en önemli unsur bilinçli çalışanlar ve doğru planlamadır. Kapalı alan kazalarının %95’i önlenebilir kazalardır.
Novisafe, iş sağlığı ve güvenliği alanında modern, etkili ve sahaya uygun çözümler sunmak için kurulmuş profesyonel bir danışmanlık markasıdır.